W sobotę 24 października na ewangelickim cmentarzu w Białych Błotach, położonym nad rzeką Tążyną, odbyło się podsumowanie projektu „Olęderski genius loci”. Wydarzenie zgromadziło mieszkańców, wolontariuszy i przedstawicieli lokalnych władz, stając się okazją do refleksji nad historią osadnictwa olęderskiego oraz do podziękowania wszystkim, którzy przyczynili się do ratowania tego wyjątkowego miejsca pamięci.
Nabożeństwo i symboliczne upamiętnienie
Uroczystość rozpoczęła się nabożeństwem, które poprowadził ks. Michał Walukiewicz, proboszcz Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Toruniu. W swoim wystąpieniu duchowny przypomniał o dawnych mieszkańcach tych ziem, podkreślając znaczenie pamięci o ich dziedzictwie. Wśród obecnych nie zabrakło przedstawicieli parafii, którzy wyrazili wdzięczność za dotychczasową współpracę.
Efekty miesięcy wspólnej pracy
Projekt „Olęderski genius loci” to przede wszystkim szereg działań praktycznych i edukacyjnych. Dzięki wsparciu Gminy Aleksandrów Kujawski udało się odtworzyć historyczny drewniany krzyż, który ponownie stanął na cmentarzu. W piątek, dzień przed oficjalnym podsumowaniem, zamontowano tablicę informacyjną oraz drogowskazy ułatwiające dotarcie do tego miejsca. Wolontariusze przez wiele tygodni porządkowali teren nekropolii, przywracając mu należyty wygląd.
Nie zabrakło również elementów popularyzujących wiedzę o regionie. Zorganizowano rajd historyczny oraz spacer połączony z warsztatami zielarskimi, podczas których uczestnicy poznawali roślinność charakterystyczną dla okolic Tążyny. W trakcie sobotniego spotkania w świetlicy wiejskiej w Służewie Zuzanna Falleńczyk opowiedziała o ziołach znad rzeki, a Michał Wiśniewski ze Stowarzyszenia Lapidaria przybliżył historię osadnictwa olęderskiego oraz etapy prac konserwatorskich na cmentarzu.
Podziękowania dla wolontariuszy i partnerów
Organizatorzy złożyli serdeczne podziękowania na ręce licznego grona wolontariuszy, którzy poświęcili swój czas i energię na rzecz projektu. Wymieniono m.in. Aleksandrę Liszkowską, Maksa Idzikowskiego, Oliwię Miturę, Mirellę Pawłowską, Annę Liszkowską, Marię Sarnocińską, Rafała Hołtyna, Annę Kamilę Idzikowską, Kornela Pleskota, Tadeusza Adamca, Tomasza Domanowskiego, Karolinę Rywalską, Tomasza Miturę, Jacka Jankowskiego, Aleksandrę Radaczyńską, Tymoteusza Słowikowskiego, Beatę Stolarską, Anetę Hołtyn oraz Karolinę Falleńczyk. Szczególne słowa uznania skierowano do Pawła Nowaka, Sławomira Mąkowskiego, Tomasza Krzemińskiego, Pawła Rogalskiego oraz śp. Jarosława Łuczyńskiego, którzy już w 2001 roku jako pierwsi podjęli się prac na tym cmentarzu, dając początek trwającym do dziś działaniom.
W gronie zaproszonych gości znaleźli się m.in. wiceprzewodnicząca Rady Gminy Aleksandrów Kujawski Kamila Drzewucka oraz sołtys sąsiedniego sołectwa Otłoczyn Rafał Woźny. Podziękowano również Gminnemu Ośrodkowi Kultury w Służewie za udostępnienie świetlicy wiejskiej, Karolowi Dobrzeleckiemu za odtworzenie krzyża, a Piotrowi Krieslowi za fotograficzną dokumentację wydarzenia oraz degustację tradycyjnego sera wederkäse z Gospody Mały Holender w Żelichowie na Żuławach.
„Cmentarz w Białych Błotach to nie tylko nagrobki. To część historii osadnictwa olęderskiego, lokalnego krajobrazu i dziedzictwa ludzi, którzy żyli tutaj przed nami” – podkreślają organizatorzy.
Projekt z wsparciem ministerialnym
Zadanie „Olęderski genius loci” zostało dofinansowane ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Instytutu Dziedzictwa „Wspólnie dla dziedzictwa”. Partnerami przedsięwzięcia byli: Gmina Aleksandrów Kujawski, Stowarzyszenie Lapidaria. Zapomniane cmentarze Pomorza i Kujaw oraz Stowarzyszenie Przyjaciół Łazieńca „Cudne Manowce”. Prace wolontariackie na cmentarzu realizowano także w ramach zadania „Ścieżki i smaki Olędrów”, sfinansowanego ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Funduszu Inicjatyw Międzynarodowego Roku Wolontariatu w Północnej Polsce.
Inicjatywa pokazuje, jak ważne jest łączenie pokoleń wokół lokalnego dziedzictwa. Dzięki zaangażowaniu wielu osób udało się nie tylko upamiętnić dawnych mieszkańców, ale także stworzyć przestrzeń do edukacji i integracji społeczności. Cmentarz w Białych Błotach odzyskał należne mu miejsce w świadomości mieszkańców, stając się żywym świadkiem historii osadnictwa olęderskiego na Kujawach.
Źródło: Gmina Aleksandrów Kujawski
Fot. facebook.com
